In de media werd de betrokken student neergezet als een weerloos slachtoffer: een onschuldige student die zomaar zou zijn aangevallen, ernstig zou zijn mishandeld en daarna bang zou zijn geweest om nog naar de campus te komen.
Dat beeld is onvolledig en misleidend.
Zoals in deel 2 is uitgelegd, was er geen sprake van een willekeurige aanval uit het niets. Er was sprake van een avond vol provocatie, scheldpartijen, uitlokking en alcohol. Marlon en Reinout werden urenlang opgezocht, uitgedaagd en uitgescholden. De betrokken student was daarin geen passieve omstander. Hij zocht de confrontatie zelf op, bleef terugkomen, gaf volgens zichzelf de eerste duw en speelde een actieve rol in het laten escaleren van de situatie.
Dat maakt niet alles goed. Marlon erkent dat hij zijn zelfbeheersing niet had mogen verliezen. Maar het maakt wel uit voor het verhaal. Een uitgelokt opstootje is iets anders dan een aanval op een weerloos slachtoffer.
Geen naam, wel context
De naam van de betrokken student wordt bewust niet genoemd. Niet omdat zijn rol niet relevant is, maar omdat persoonlijke aandacht richting hem alleen maar zou bijdragen aan het slachtoffernarratief dat hij zelf, met hulp van media, heeft neergezet. Dit hoofdstuk gaat niet over het lastigvallen van een persoon. Dit hoofdstuk gaat over de context die de media hebben verzwegen.
Die context is essentieel.
De betrokken student was geen apolitieke student die toevallig in een café stond. Hij was een actieve politieke speler binnen precies de activistische kring die VSP al jaren bestreed. Hij was actief betrokken bij VU for Palestine, een organisatie die Marlon en VSP op sociale media wegzette als extreemrechts en die onderdeel was van de bredere activistische omgeving rond demonstraties, bezettingen en confrontaties op de universiteit.
Dat is geen detail. Dat is de achtergrond waaruit deze avond voortkwam.
De achtergrond die werd verzwegen
In de berichtgeving werd benadrukt dat het ging om een Egyptische internationale student. Dat gegeven werd gebruikt om het incident in een raciaal en discriminatoir frame te plaatsen.
Maar wat vrijwel nergens werd verteld, was dat dezelfde student ook een actieve activist en organisator was. Een internationale student die te gast is in Nederland en gebruikmaakt van de faciliteiten van de universiteit, maar zich tegelijk actief mengde in een beweging die zich niet beperkte tot rustig debat. Het ging om een omgeving van harde acties, bezettingen, provocaties en confrontaties.
Ook zijn persoonlijke aanwezigheid bij acties is relevant. Er zijn beelden waarop hij zelf aanwezig is bij activistische confrontaties, waar de politie wordt gefilmd en uitgedaagd. Dat past niet bij het beeld van een angstige, weerloze student die niets met politieke strijd te maken had. Het past bij iemand die wist hoe activistische druk, framing en confrontatie werken.
Ook de context rond VU for Palestine werd verzwegen. Vóór het incident met Marlon was er al een ernstig incident rond VU-bestuurder Marcel Nollen. Hij werd opgejaagd, vastgezet en mishandeld door activisten van VU for Palestine, liep letsel op en hield daar tinnitus aan over door een megafoon vlak bij zijn oor. Dat incident vond dus al plaats vóór het incident met Marlon. Het laat zien in welke sfeer deze activistische beweging op de VU opereerde.
Tegen die achtergrond moet ook het gedrag in Bar Boele worden begrepen. Dit was niet zomaar een dronken student die toevallig ruzie kreeg. Dit was een actieve politieke tegenstander uit een kring die Marlon en VSP al langer als vijand zag.
De slachtofferrol na afloop
Na het incident kreeg de betrokken student ruim baan in de media. Eerst in de berichtgeving direct na Bar Boele, later opnieuw in juli, toen Ad Valvas een groot interview publiceerde onder de kop: "Slachtoffer van VSP mishandeling voelt zich in de steek gelaten: 'De VU was totaal niet behulpzaam'."
Daar mocht hij opnieuw uitgebreid zijn kant van het verhaal vertellen. Over stress. Over online berichten. Over de VU die hem onvoldoende zou hebben geholpen. Over ongemak toen Marlon weer op de campus verscheen. Over hoe zwaar het allemaal voor hem zou zijn geweest.
Maar wie echt op de hoogte is van dit dossier, ziet vooral wat opnieuw buiten beeld bleef.
Buiten beeld bleef dat deze student zelf een actieve politieke speler was. Buiten beeld bleef zijn rol binnen VU for Palestine. Buiten beeld bleef de drie uur durende uitlokking op de avond zelf. Buiten beeld bleef dat hij Marlon en Reinout bleef opzoeken ondanks herhaalde verzoeken om met rust gelaten te worden. Buiten beeld bleef dat hij vervolgens zelf de eerste duw gaf. Buiten beeld bleef ook dat hij na het incident gewoon campagne voerde, verkozen werd, actief bleef en op de campus niet overkwam als iemand die volledig door angst was weggejaagd.
Ook het verhaal over online dreiging verdient context. Het klopt dat hij na het incident enkele berichten ontving die hij zelf als bedreigend aanmerkte in zijn aangifte. Sommige van die berichten waren volgens de aangifte kinderachtig of smakeloos van toon, iets wat wij niet goedpraten of aanmoedigen. Maar ze staan in geen enkele verhouding tot wat Marlon en VSP al jaren over zich heen krijgen.
Marlon kreeg niet een paar vervelende berichten. Hij kreeg maandenlang doodsbedreigingen, bedreigingen richting zijn werk, zijn toekomst en zijn fysieke veiligheid. Er werden berichten gestuurd over kogels, over het kapotmaken van zijn leven, over nooit meer kunnen werken, over fysieke beschadiging en bedreigingen met botfracturen en zelfs de dood.
Daarover verschenen nooit grote slachtofferinterviews. Geen brede verontwaardiging. Geen empathische reconstructies. Geen media die zich afvroegen wat het met iemand doet om drie jaar lang te worden bedreigd, beschimpt, zwartgemaakt en sociaal buitengesloten.
De selectiviteit is veelzeggend.
De betrokken student kreeg opnieuw het podium om zichzelf als slachtoffer te presenteren. Marlon werd opnieuw neergezet als dader, extremist en gevaar. De berichten richting de één werden uitvergroot. De veel ernstigere bedreigingen richting de ander verdwenen vrijwel volledig uit beeld.
Dat is precies het probleem met deze berichtgeving: niet dat hij niets mocht zeggen, maar dat hij zonder kritische context opnieuw het slachtofferframe mocht bevestigen.
Bang, maar wel campagne voeren
Nog opvallender is wat er na het incident gebeurde.
Terwijl in de media het beeld werd neergezet van iemand die bang was en niet naar de universiteit durfde, stelde de betrokken student zich in dezelfde periode verkiesbaar voor de universiteitsraad. Hij voerde campagne, verscheen in filmpjes, was fysiek aanwezig, vierde campagneactiviteiten en werd uiteindelijk verkozen.
Hij trok zich dus niet terug uit het publieke leven op de universiteit. Integendeel. Hij gebruikte precies die periode om politiek verder te gaan.
Ook bleef hij actief in de kring rond VU for Palestine en de bredere activistische beweging. Demonstraties, acties, bezettingen en confrontaties gingen door. Dat past slecht bij het beeld van iemand die door angst volledig van de campus was verdreven. Daarnaast bleef hij doorgaan met bezettingen en demonstraties organiseren met VU for Palestine, waar politie en beveiligers van de VU worden geprovoceerd en genegeerd.
Wanneer Marlon hem later op de campus tegenkwam, was er bovendien geen zichtbaar beeld van iemand die angstig afstand hield. Integendeel: hij glimlachte wanneer hij Marlon zag, alsof hij wist dat het frame werkte en genoot van wat de smaadartikelen hadden aangericht.
Ook na de zitting bleef de provocatie doorgaan. De betrokken student en zijn medestanders vonden het nodig om richting familie en aanwezigen opnieuw te lachen en te provoceren. Zelfs toen familieleden zichtbaar geëmotioneerd waren door de buitenproportionele eis van het OM, werd de confrontatie opnieuw opgezocht.
Dat is geen gedrag van iemand die alleen maar bang was. Dat is gedrag van iemand die wist dat het frame werkte.
Waarom dit ertoe doet
Dit hoofdstuk is nodig omdat media een cruciaal deel van het verhaal hebben verzwegen.
De betrokken student was een actieve tegenstander. Hij kwam uit dezelfde activistische kring die Marlon en VSP al jarenlang bestreed. Hij zocht die avond zelf de confrontatie op. Hij bleef doorgaan ondanks herhaalde verzoeken om Marlon en Reinout met rust te laten. Hij speelde na afloop actief mee in het mediaverhaal. En hij zette zijn politieke activiteiten daarna gewoon voort.
Dat betekent niet dat alles wat hem is overkomen terecht was. Dat betekent niet dat mensen hem mogen bedreigen of lastigvallen. Dat betekent niet dat Marlon geen fout heeft gemaakt.
Maar het betekent wel dat het dominante mediaframe onwaar en onvolledig was.
Wie alleen het beeld ziet van een weerloze student, begrijpt niets van deze zaak. Wie de politieke achtergrond, de activistische rol, de drie uur durende uitlokking, de eerdere confrontaties rond VU for Palestine en het gedrag na afloop meeneemt, ziet een ander verhaal.
Geen simpel verhaal over een onschuldig slachtoffer en twee daders. Maar een verhaal over politieke strijd, uitlokking, framing en een activistische tegenpartij die precies wist hoe zij een uitgelokt incident kon omzetten in een wapen tegen VSP.